• Email to friend
• Add to Bookmark
• Send your feedback
• Printer Friendly

विसं २०२४ मा \'मिलनको क्षण\' नामक एकाङ्की गोरखापत्रमा छपाएर साहित्यमा प्रवेश गर्नुभएका घनश्याम राजकणिर्कार अहिले आठवटा कृतिको हकदार भइसक्नुभएको छ  । उहाँको \'विदेशको यात्रा स्वदेशको सम्झना\' नामक नियात्रा यति लोकपि्रय भइसकेको छ कि त्यसको पाँचौ संस्करण प्रकाशन भइसकेको छ । नियात्रा लेखनमा भने उहाँ विसं २५। २६ तिर लाग्नुभएको थियो ।

सङ्ग्रहका रुपमा अहिले उहाँका केही चिन्तन केही मन्थन (विविध-२०३५), विदेशको यात्रा स्वदेशको सम्झना (नियात्रा-२०३७), देशप्रदेशको भ्रमण केही संस्मरण (नियात्रा-२०४३), सम्झनाको लहरमा लहरिंदै जाँदा (संस्मरण-२०५२), पवित्र आमाको सम्झना (संस्मरण-२०५५), बौद्ध तीर्थयात्राःनालन्दादेखि लुम्बिनीसम्म (नियात्रा-२०६०), गजराज राजकणिर्कारको वंशावली (अनुसन्धान-२०६१) र बुद्धज्योतिका केही रश्मि (लेखसङ्ग्रह-२०६४) प्रकाशित छन् । उहाँको अन्तर्वार्ताहरुको सङ्ग्रह \'अनुभूति र अभिव्यक्तिमा घनश्याम राजकणिर्कार\' -२०६२) हरि मञ्जुश्रीद्वारा सम्पादित कृति हो,त्यसलाई पनि उहाँ आफ्नै कृतिका रुपमा लिन चाहनुहुन्छ ।

कमलपोखरीका घनश्यामलाई लेखकका रुपमा, बुद्धका उपासकका रुपमा र पाउरोटी उद्योगीका रुपमा  लिँदा तीन व्यक्तित्व सँगसँगै पाउन सकिन्छ । \"लेखनबाट म आफ्नो उत्साह तथा कौतूहलता बाँड्न चाहन्छु, विपश्यना ध्यानबाट मानसिक शान्ति पाउँछु र उद्यमबाट कर्मशील बन्न पाइरहेछु\"-राजकणिर्कार भन्नहुन्छ ।

राजकणिर्कारले भारत, हङ्कङ, थाइल्यान्ड, जापान, दक्षिण कोरिया, जर्मनी, बेलायत, निदरल्यान्ड्स्, स्विट्जरल्यान्ड, फ्रान्स र अमेरिकाको भ्रमण गर्नुभएको छ र ती सबैलाई आफ्नो नियात्रामा समेट्नुभएको छ । स्वदेशकै यात्रा भने आफूले कम गरेकामा उहाँ सङ्कोच पनि व्यक्त गर्नुहुन्छ ।

विदेशमा यात्रा गर्दा आफूबाट भएका कमजोरी पनि म स्पष्ट देखाइदिन्छु, आफ्ना अनुभूतिहरु इमान्दारीसाथ प्रस्तुत गर्न रुचाउँछु-उहाँ भन्नुहुन्छ । जर्मनीमा टिब्याग च्यातेर चिया पिएको कुरादेखि लिएर खुलाठाउँमा लघुशङ्का गरेको, हङ्कङ्को बारमा नाङ्गो वक्षस्थल देखाएर रक्सी बेच्ने युवतीदेखि कोरियाको नाचघरमा नायिकाहरुले गुप्ताङ्को हाउभाउको प्रदर्शन गरेको कुरा पनि उहाँले इमान्दारीपूर्वक लेख्नुभएको छ  । सोख, व्यापारिक र धार्मिक यात्राका क्रममा उहाँको अनुभव र अनुभूति सरल भाषामा पढ्न पाइनु र यहीं बसी विदेशको स्वाद लिन पाइनु पाठकका लागि कम सौभाग्यको कुरा होइन । उहाँका यात्रा निबन्धमा भ्रमण गरेका स्थानका विकास गतिविधि, सांस्कृतिक  पहिचान, भौगोलिक विशेषतालगायत भ्रमणस्थलका दृष्य र आफ्ना अनुभूति दुवैको समन्वयात्मक प्रस्तुति पाइन्छ ।

अठसठ्ठी वर्षीय घनश्याम बिहान चारबजे उठ्नुहुन्छ, आनापाना र विपश्यना गर्नुहुन्छ , दिउँसो आफ्नै कृष्ण पाउरोटी प्रालिमा काम गर्न जानुहुन्छ र राति लेख्न बस्नुहुन्छ । ध्यानले लेखन र उद्यमलाई सघाएको छ उहाँलाई । \"ध्यान नसिकेको भए मलाई धेरैचोटि मानसिक आघात पर्नेथियो\", उहाँ भन्नुहुन्छ-उद्योगको व्यस्तता रमाइलो पनि छ । ध्यानले मनलाई शान्ति दिएको छ भने लेखनले आफूलाई अझ बचाएको छ, उद्योगपति लेखक बन्न सक्दैन भन्ने भनाइलाई मैले चिरेको छु । तीनैवटामा म आनन्द लिन्छु । कहिलेकाँही उद्योगमा व्यस्त हुँदाचाहिँ लेखनलाई साह्रै टोकिरहन्छ । लेखनमा लगाव बढी भए मेरो उद्योग बिगि्रन्छ । म एक हिसाबले विरोधाभासमा बाँचिरहेछु ।

जङ्गबहादुर राणाको थापाथली  दरबारमा मिठाइ पुर्‍याउने गजराजका नाति कृष्णबहादुर राजकणिर्कारले संयोगवश कलकत्तामा पाउरोटी बनाउने काम सिक्न पाए । नेपालमा पहिलोपटक विसं २००५मा पाउरोटी उद्योग खोल्ने तिनै कृष्णका कान्छा छोरा घनश्याम अहिले पिताको नाममा रहेको कृष्ण पाउरोटी प्रालि र कृष्ण बिस्कृट प्रालि दुवैका अध्यक्ष तथा प्रबन्ध सञ्चालक हुनुहुन्छ । पिता कृष्णबहादुर पाटनको हौगलबहालमा नेपालमै पहिलोपटक -विसं२०१०) \'आराम गरिरहेका बुद्ध\'को मूर्ति स्थापना गर्ने व्यक्तित्व भएकामा पनि घनश्याम गौरव मान्नुहुन्छ ।

\'नेपाली निबन्धको इतिहास\' -रत्नपुस्तक भण्डार-२०६६) मा समालोचक प्रमोद प्रधानले घनश्यामलाई \'नेपाली यात्रानिबन्ध क्षेत्रका प्रतिष्ठित लेखक\' भन्नुभएको छ । प्रधान भन्नुहुन्छ-नेपाली यात्रानिबन्धका क्षेत्रमा उनी आफ्नै विशिष्ट  प्रकारको पहिचान र छवि भएको व्यक्तिका रुपमा परिचित छन् । उनी दृष्यलाई शब्दमा उतार्छन्, अनि अनुभव र अनुभूति विचारसहित  सम्प्रेषण गर्छन् ।

समालोचक दयाराम सम्भव उहाँमा \'साहित्यकार हुनुको कलात्मक सचेतता\' भएको  बताउनुहुन्छ भने प्रा डा तुलसीराम वैद्य राजकणिर्कारलाई \'बौद्ध धर्म र बुद्धको जीवनीसँग सम्ब्ान्धित अनेक महत्वपूर्ण ग्रन्थहरु अध्ययन गरेको र पूर्ण परिचित भएको\' मान्नुहुन्छ ।

कविशिरोमणि लेखनाथ पौड्यालदेखि नाट्यसम्राट् बालकृष्ण सम, भाषासाहित्यसेवी रमा शर्मादेखि कथाकार सीता पाण्डेसम्म, युवा साहित्यकार ध्रुव मधिकर्मीदेखि धर्मराज बरालसम्मका नेपाली र विदेशका पनि थुप्रै व्यक्तित्वसँग सङ्गत पाउनुभएका घनश्यामसँग केही मित्रले उहाँको सोझोपनको फाइदा उठाएर धोका दिएको कथा पनि छ ।  तथापि उहाँ राग र द्वेषबाट निर्लिप्त भई समभावमा बस्न रुचाउनुहुन्छ । जीवनमा हरपल सुख र दुःख आइरहन्छन्, यी अनित्य हुन्, त्यसैले पनि तनावमा पनि समभावमा रहनुपर्छ-बौद्धमार्गी लेखक सुझाव दिनुहुन्छ ।

साहित्य लेखन कस्तो हुनुपर्छ भन्ने जिज्ञासामा  उहाँ भन्नुहुन्छ-मान्छेका सुखदुःख, उत्थानपतन एवं आरोहअवरोहलाई छर्लङ्ग्याएर अँध्यारोबाट उज्यालोतिर लाने सन्देश हुनुपर्छ, राजनीतिभन्दा अलग हुनुपर्छ । मान्छेका भावना र चेतनालाई इमान्दारीसाथ प्रस्तुत गर्नुपर्छ, साहित्यकार स्वयम् अलग एवम् तटस्थ हुनुपर्छ ।

नेपाली साहित्यलाई अनुवाद गरेर अन्तर्राष्ट्रियकरण गर्नुुपर्नेमा उहाँ जोड दिनुहुन्छ । आफ्नो \'विदेशको यात्रा स्वदेशको  सम्झना\' कृतिलाई साहित्यकार मुकुल दाहालबाट अनुवाद गराई प्रकाशन गर्ने तरखरमा उहाँ स्वयम् हुनुहुन्छ । उहाँका भारत र नेपाल भ्रमणबारे एक र अमेरिका भ्रमणबारे एक कृति निकट भविष्यमा प्रकाशन हुँदैछन् भने आफ्ना विषयमा अरुले लेखेका लेखहरुको पनि सङ्ग्रहमा आउने योजना छ । भविष्य अनिश्चित छ, लेख्दै जाने, लेख्दै जाने विचार छ-उहाँ भन्नुहुन्छ ।

सबै नेपाली एक हौं, पहाड, मधेस र हिमाल एक हौं, उदार बनौं, जातिजातिको प्रदेश माग्नु आफूआफूमा फुट हुनु हो, अखण्ड र समृद्ध नेपाल हामी सबैको चाहना हो-मुलुकको तरल राजनीतिलाई सङ्केत गर्दै उहाँले भन्नुभयो ।